Notariaat in bedrijf

Als inkomensadviseur spreek ik regelmatig vrije beroepsbeoefenaren zoals apothekers, advocaten en notarissen over de planning van hun inkomen. Omdat het in mijn praktijk te vaak voorkomt verbaas ik mij er al niet meer over dat vrije beroepers de financiële situatie bij arbeidsongeschiktheid, overlijden en op het moment van pensioneren zo slecht geregeld hebben.

Robert M.R. Borrenbergs
Hoe komt dat toch? Het zijn hoog opgeleide ondernemers die een gezaghebbende functie vaak solitair vervullen en daardoor sterk de neiging hebben om alles alleen te willen doen. Ook de (financiële) problemen lossen ze als het even kan zelf op. Zou het daaraan liggen?

Een voorbeeld uit de praktijk
Laatst had ik een notaris in de spreekkamer (hij was gestuurd door zijn accountant), om even naar zijn inkomenssituatie te kijken, vooral als hij arbeidsongeschikt zou worden. Men was natuurlijk geschrokken over de alarmerende berichten dat een sterk toenemend aantal notarissen is uitgeschakeld door een burn out.
Na een aantal verkennende vragen bleek al snel dat deze notaris een totaalinzicht van zijn financiële risico's miste. Typisch een geval van: "mijn cliënten gaan voor, daarna ga ik over mijn eigen situatie nadenken". Op zich zeer eerbiedwaardig, zoals het een notaris betaamt. Maar door de werkdruk vergeet ook de notaris wel eens om aan zichzelf te denken.

Nadat deze notaris mij de adviesopdracht had gegeven, kon ik aan de slag.
Eerst werd begonnen met het inventariseren van de complete bestaande financiële situatie, aan de hand van polissen, aanwezig vermogen, wensen en doelstellingen.
Nadat alles op een rij was gezet, ging ik vervolgens over tot de "hiatentoets", waarbij de notaris zich het volgende moet afvragen:
Is er voldoende inkomen voor mij of mijn gezin als ik
1. morgen volledig arbeidsongeschikt zou raken?
2. morgen zou overlijden?
3. met pensioen ga?

Eigenlijk heel basale vragen, maar misschien daarom wel zaken waar men in de praktijk niet aan denkt. In dit artikel zal ik mij beperken tot het inkomen bij arbeidsongeschiktheid.

Wat bleek bij deze notaris. Zeven jaar geleden had hij een arbeidsongeschiktheidsverzekering afgesloten, maar daarna was er niet meer naar omgekeken.
De praktijk van de notaris had de afgelopen jaren een sterke groei doorgemaakt. Zijn inkomen was meegegroeid maar zijn verzekering niet. Het verzekerde inkomen, zoals dat jaren geleden was bepaald, kwam niet meer overeen met de werkelijkheid. De notaris was ernstig onderverzekerd.

Dit is overigens iets wat wij jammer genoeg vaker tegenkomen. De assurantieadviseur heeft de polis afgesloten en verzuimt daarna om de dekkingen regelmatig, minimaal eens in de twee jaar, te controleren. Met name bij arbeidsongeschiktheidsverzekeringen is het nodig dat het verzekerde inkomen in de pas blijft lopen met het werkelijke inkomen.
De acceptatiegrens van de meeste verzekeraars ligt bij 50 jaar. Dat houdt normaliter in dat de verzekeraar een verhoging van de dekking daarna niet meer accepteert. Dat betekent dat
wanneer het verzekerde inkomen structureel verhoogd moet worden, dat moet gebeuren
voordat de betrokkene Abraham of Sara ziet.

Vooral op het gebied van het arbeidsongeschiktheidsrisico is er de laatste tijd veel aan de hand. Aan de ene kant melden steeds meer notarissen zich ziek voor drie maanden of langere tijd. En aan de andere kant zie je dat het kabinet-Balkenende ingrijpende plannen heeft om het huidige stelsel van sociale zekerheden te beperken. Zo is het kabinet van plan om de WAZ (Wet arbeidsongeschiktheidsverzekering zelfstandigen) met ingang van 2005 volledig af te schaffen. Op zich hoeft deze overheidsmaatregel niet erg te zijn, want de WAZ wordt algemeen gezien als een dure verzekering (met een premie van zo'n 2.100,- euro per jaar) met een zeer beperkte dekking. Ik verwacht dat de verzekeraars een alternatieve WAZ-verzekering zullen aanbieden met, voor de meeste notarissen, betere dekkingen tegen lagere premies.

Overigens is het met onze notaris gelukkig goed afgelopen. Hij was zelf jonger dan 50 jaar en de forse verhoging van zijn arbeidsongeschiktheidsverzekering werd door de verzekeraar geaccepteerd nadat onze cliënt de medische keuring goed had doorstaan.

Copyright (c) 2003 Notaris Magazine - oktober 2003, nummer 10